‘Kijk niet weg van de problemen. Benoem ze. Verzet je tegen de hufterigheid op de meest radicale manier: met zachtheid. Het engagement van auteurs Ish Ait Hamou (29) en Abdelkader Benali (41) is groot. De urgentie is, volgens hen, nog groter.’ In een dubbelinterview in De Morgen vertellen ze je waarom. Wij geven je met plezier een aantal hoogtepunten mee.

Over ‘Cécile’:

Ish Ait Hamou opent de dans: “Mijn uitgever kwam op het idee om een luisterboek van Cécile (roman uitgegeven in 2015 bij Manteau/WPG, waarvan al 30.000 exemplaren zijn verkocht, KK) te maken. Fijn. Ik had één voorwaarde: de stem moest die van Abdelkader Benali zijn.”(…)
Hij heeft op gevoel ja gezegd tegen het project, ook al had hij het luisterboek van Ait Hamou niet gelezen. Het bleek een ontdekking. Benali: “Ish is een klassieke auteur die verdwijnt in zijn ­personages. Nergens is Ish, want Ish is overal. Met iedereen kan hij zich identificeren, voor iedereen heeft hij begrip.”

Over onze samenleving:

Benali: “We leven in een tijd waarin empathie een taboewoord is geworden. Blijkbaar moet het gaan over hoge muren bouwen. Het gaat om ik, ‘dikke ik’ noemde premier Rutte het. Het is niet meer vanzelfsprekend om te denken in gezamenlijkheid. De kracht van kunst is dat het mensen weer betrekt bij hun menselijkheid. Mooie verhalen waar het gaat over relaties, waartegen we ons moeten verhouden, brengen ons terug naar wat belangrijk is. O, dít is waar het om gaat. Het is een wake-up­call. De boodschap die Ish in Cécile meegeeft, is een hele radicale, namelijk: de allerdiepste vorm van verzet tegen ontmenselijking, hufterigheid en racisme, dat is je zachtheid.”

Over racisme:

Ait Hamou: “Vorige week, na een lezing, komt er een vrouw naar me toe. Ze zegt: ‘Ik ben oud genoeg om je ma of grootmoeder te kunnen zijn’, en we beginnen te praten. Dat ze het een mooie lezing vond, en dat ze er veel van zichzelf in herkende. ‘Jij hebt mooie waarden’, zegt ze. ‘Maar toch blijf ik nog altijd met die ene vraag zitten. En nu ik je hoor, maak ik me nog meer zorgen.’ Ze kijkt me aan en vraagt: ‘Wat is je verborgen agenda?’ En ik denk, ik denk na. Ik snap niet waar ze naartoe wil. En dan zegt ze: ‘Ah ja, je bent toch moslim’.” Ait Hamou knippert met zijn vingers. Even is het stil. Ait Hamou: “Ja, we hebben een probleem.”

Over hoop:

Ait Hamou: “En toch is er echt een weg naar verzoening. De verandering zal van onderuit moeten gebeuren. Het is aan ons. Wat we nodig hebben, is eerlijkheid. Het durven inzien dat wij – en met die wij bedoel ik iedereen, alle individuen van onze samenleving – hier misschien niet gedaan hebben wat we moesten doen, of niet goed genoeg. De grootste muur, nog groter dan welke muur dan ook die ze kunnen bouwen, dat is ons ego. Niemand geeft graag toe dat hij fout was. En toch zal dat moeten gebeuren.”

Benali: “Wat ik altijd zeg tegen mensen met mijn achtergrond is: wil je dat er verbetering komt, kijk dan ook de problemen in je eigen gemeenschap aan. Als je dat niet doet, dan ben je ongeloofwaardig. Tuurlijk, je wilt een baan, en gelijke rechten, maar wil je dat ook in je eigen gemeenschap? Wil je dat daar gelijke rechten zijn tussen mannen en vrouwen? Wil je dat daar ook meisjes naar school kunnen? Of kijk je dan weg?
“De hoop moet van de nieuwe elite komen. Mensen met een dubbele nationaliteit die zeggen: we’re doing fine and better than that. Wees maar zeker dat die mannen met baarden daar bang voor zijn. Zij willen niets liever dan rechts en extreem­rechts. Dan kunnen ze zeggen: ‘Kijk, die ongelovigen, die zijn tegen jullie’.”

Het volledige interview lees je hier.

(Foto bovenaan: Thomas De Boever)

Lees méér van Standaard Uitgeverij