Op de Unesco-conventie in Manamah in Bahrein hebben de Vlaamse en Nederlandse kolonies van Weldadigheid, het onderwerp van Landlopers, de zogenoemde referral-status gekregen. Dat betekent dat ze volgend jaar mogen herkansen. De indieners van de kandidatuur van de kolonies geloven dat ze stevige nieuwe argumenten hebben en dat ze er volgend jaar bij zullen zijn.

Volgens dit artikel van de VRT, stuurden Vlaanderen en Nederland samen de aanvraag tot erkenning als Unesco-Werelderfgoed in voor 7 Kolonies van Weldadigheid. In Vlaanderen gaat het om de kolonies van Wortel bij Hoogstraten en Merksplas in de buurt van Antwerpen.

200 jaar geleden, tijdens de Hollandse tijd, waren de landbouwkoloniën een progressief sociaal initiatief. Achterliggend idee: laat de armen een nieuw leven opbouwen door noeste arbeid op het platteland. De kolonisten ontgonnen braakliggende terreinen en maakten er landbouwgrond van. Kaarsrechte dreven en klassieke gebouwen gaven structuur aan het leven van de behoeftigen. Na de Belgische onafhankelijkheid kwamen vooral landlopers naar de “Rijksweldadigheids-koloniën”, alles samen 55.000 mensen. Landloperij was tot 1993 strafbaar.

Na de afschaffing van de landloperij zag het er niet goed uit voor Wortel en Merksplas. De gebouwen stonden leeg te verpieteren. In 1997 verschenen ze op de lijst van de 100 meest bedreigde erfgoedsites ter wereld. De vzw Kempens Landschap, gemeentebesturen en bezorgde burgers stelden de monumenten toen open voor het publiek, met onder meer een bezoekerscentrum. Het werd een succes. In 1999 volgde de bescherming van landschap en gebouwen en in 2017 kwam er de aanvraag als Unesco-Werelderfgoed als “transnationaal serieel cultuurlandschap”.

Wortel- en Merksplas-Kolonie zijn een toonbeeld van integratie tussen natuur en cultuur. - Geert Bourgeois, Vlaams minister-president bevoegd voor erfgoed

In Landlopers lees je het relaas van dit bijzonder project, een alternatieve sociale geschiedenis van de voorbije tweehonderd jaar, met als uitgangspunt de steeds veranderende wijze waarop de Belgische maatschappij de voorbije twee eeuwen is omgegaan met haar eigen verschoppelingen.

Lees méér van Standaard Uitgeverij