nieuws

Piet Colruyt in De Standaard. ‘Af en toe denken ze wellicht: hij staat weer in de gazet’

In Allemaal sociaal 3.0 gaat Piet Colruyt samen met andere auteurs op zoek naar nieuwe recepten en duurzame oplossingen voor een maatschappij 3.0. Hoe herdefiniëren we economische waarde op lange termijn? Hoe en waar vinden social entrepreneurs en commerciële bedrijven elkaar? Hoe krijgt de ondernemende burger echt impact? Nu doet hij in De Standaard zijn verhaal. Als sociaal investeerder is zijn doel even simpel als complex: de wereld verbeteren. ‘Maak van tijd de belangrijkste maatschappelijke waarde.’

Over zijn ‘naam’

Hij heeft geen schuldgevoel meer – veelzeggender kan een ‘meer’ niet zijn. De erfenis is er één om trots op te zijn. Als je naam in duizenden huishoudens zo ongeveer één keer per week weerklinkt, dan ‘kun je er goeds mee doen, of dat alvast proberen’. En dat deel van zijn genen dat zijn naamkaartje niet heeft gehaald, heeft hem net zozeer bepaald. ‘Mijn moeder was een Hemerijckx, familie van Frans Hemerijckx, die in onze catecheselessen in één adem met Pater Damiaan werd genoemd. Een lepradokter, die zijn leven gaf voor de melaatsen. Het zit allebei in mij: het ondernemende en rationele, het onbaatzuchtige en idealistische.’

Over winst maken en sociaal ondernemen

Het is niet vies om in termen van winst of efficiëntie te denken?‘Nee, een sociale onderneming heeft een goed doel, ik mag hopen dat ze een succesverhaal nog eens kan overdoen. Daarvoor is winst nodig, die niet naar mij of andere aandeelhouders gaat, maar in de onderneming blijft. Neem de overheid: zoveel gebouwen in portefeuille maar geen geld om er zonnepanelen op te leggen. Terwijl we weten dat zonnepanelen zelfs zonder subsidies rendabel zijn, want ze gaan twintig jaar mee en na vijftien jaar zijn ze afbetaald. Een overheid leent tegen 1 procent op dit moment. Als ze óók als een sociale onderneming dacht, legde ze massaal panelen.

Over profit en een betere wereld

‘Alleen: profit blijft daarbij vooropstaan. Geen impact zonder groei, vinden mijn neven Jef en Frans: haal je marktconforme rendementen, dan kun je groeien en als grote speler de toon zetten. Nog méér invloed hebben. Daar valt veel voor te zeggen, misschien blíjkt over tien jaar hun gelijk. Maar ik stel me de vraag: waar heeft dat systeem van groei, competitie en winstmaximalisatie ons gebracht? De welvaart zit in de lift, maar we hebben op het verkeerde knopje geduwd. Mens en planeet zijn systematisch miskend. Móet je als aandeelhouder 15 procent krijgen, als dat 5 of 6 kan zijn met een zinvolle, duurzame investering? Hoeveel is een betere wereld je waard?’

Over sociaal liberalisme

U stelt het systeem an sich niet in vraag?
‘Alleen onze eenzijdige invulling ervan. Ik weet niet wat Macron precies van plan is, maar zijn voorstellen staan mij aan. Het lijkt me het beste van links en rechts: sociaal liberalisme – zonde dat het hier niet bestaat. Ik heb echt een probleem met ons materialisme. Rechts doet alsof alles om geld gaat, maar links net zo goed. Als elke sociale strijd alleen maar over hogere lonen gaat, opdat toch iedereen het recht moet hebben op een flatscreen, de nieuwste smartphone, een mooie auto en liefst een eigen huis, dan heeft de linkerzijde vooral de kapitalisten rijker gemaakt. Zijn veel mensen zo gelúkkiger geworden? Mij lijkt dat er vooral veel jaloezie ontstaan is, door altijd weer het materiële te benadrukken en hoe schandalig het is dat die zoveel meer verdient dan die.’

Over belastingen en vermogenswinstbelasting

‘We hebben vandaag al een geweldig herverdelingsmechanisme: een progressief belastingsysteem. Alleen betaalt niet iedereen keurig zijn belastingen omdat die zo hoog zijn. En ze zijn zo hoog omdat het systeem alleen op looninkomsten werd ingevoerd. Door álle inkomsten te belasten – vermogenswinstbelasting, huurinkomsten – kunnen de tarieven naar beneden, en voelt het systeem voor iederéén fairder aan. Dus ja, ik ben ook voor een vermogenswinstbelasting. Als de overheden die inkomsten bovendien efficiënter zouden gebruiken, zouden we met z’n allen zelfs fier kunnen zijn belastingen te mogen betalen. Ik zou het dus niet erg vinden mocht aan dat systeem gesleuteld worden – maar vind maar eens een meerderheid.’

Over eigen en algemeen belang

Is dat niet de aard van het beestje: we willen altijd meer. Aandeelhouders meer winst, consumenten meer waar voor minder geld.
‘Ik denk dat we altijd een beetje dieren zullen blijven, handelend vanuit eigenbelang. Maar ik mag hopen dat daar toch een laagje cultuur over zit. Het inzicht dat het stilaan in ons eigen belang is wat meer aan het algemeen belang te denken. Ik denk dat Kant ooit het beeld van het bos heeft gebruikt. Waarom bestaat een bos uit mooie rechte bomen? Omdat elke boom zoveel mogelijk licht en lucht wil, dat ze tegen elkaar op naar boven groeien. Beneden in dat bos groeit niets meer, het is er donker en doods. Dus stel ik me de vraag: willen we zo’n bos, waarin we elkaar bekampen en beconcurreren? Of willen we er één dat solidair is en divers?’

Het volledige artikel in De Standaard lees je hier.

Op de hoogte

Ontvang het laatste nieuws via onze nieuwsbrief