nieuws

25 jaar na de genocide in Rwanda – het verhaal van Marie Bamutese

Deze maand, april 2019, is het 25 jaar geleden dat in Rwanda de hel losbarstte: de genocide op de Tutsi’s en de massamoorden, waarbij in honderd dagen tijd meer dan één miljoen Rwandezen omgebracht werd. Op 7 april 1994 veranderde ook het leven van Marie Bamutese voorgoed. Ze schreef haar verhaal neer in Marie. Overleven met de dood.

 

“Ineengedoken als een geslagen hond, bijna fluisterend, met soms lange stiltes, af en toe een snik en zachtjes wenend, dan weer in een hevige woordenstroom, vertelt een jong zwart meisje over leven en vooral veel dood. Twee Congolese broeders luisteren ademloos, stellen sporadisch een vraag, niet om haar woordenstroom te stoppen, wel om haar nog beter te begrijpen.”

 

Op 7 april 1994 veranderde het leven van Marie Bamutese voorgoed. Het was de dag waarop ze voor het eerst een moord wist gebeuren. Het werd de eerste moord van een eindeloze rij. Gruwelscènes die tot vandaag riskeren terug te keren in haar dromen als de nacht nog maar eens langer blijft duren dan ze het zou wensen.

Het verhaal van Marie staat model voor dat van twee tot drie miljoen Rwandezen. Ze sloegen vanaf april 1994 op de vlucht voor de moordende milities en de oorlog. Zeker anderhalf miljoen van hen kwam terecht in vluchtelingenkampen in Oost-Congo. Anderhalf jaar later begon voor hen de hel opnieuw.

In oktober 1996 bombardeerde het leger van de huidige Rwandese president Paul Kagame de vluchtelingenkampen. Na deze aanval trok zeker de helft van de vluchtelingen in de meest mensonwaardige omstandigheden door het Congolese regenwoud.

Militairen maakten maandenlang jacht op de vluchtelingen en moordden hen voor het grootste deel uit. De berooide mannen, vrouwen en vooral veel kinderen werden ongenadig afgeslacht, met kogels en messen, hakbijlen en bommen. Ze werden in massagraven gedumpt of op heuvels van lijken in brand gestoken, levend in de Congostroom gegooid en verdronken. Hooguit één op vier overleefde de vlucht door het regenwoud. Marie is één van hen.

De genocide in Rwanda van 1994 en massamoorden op de Rwandese vluchtelingen in Congo zijn  de grootste misdaden tegen de mensheid van het einde van de 20ste eeuw. Alle autoriteiten ter wereld, ook de Europese en de Belgische, waren perfect op de hoogte van het menselijk drama. Niemand greep in.

Het Rwandese regime, dat met internationale steun nog altijd aan de macht is, kon in Congo ongestoord zijn gangen gaan. Terwijl de wereld het wist en zweeg
en tot vandaag grotendeels blijft zwijgen. Tot Marie Bamutese besloot om niet langer te zwijgen en haar verhaal te vertellen.

Het resultaat lees je in Marie. Overleven met de dood.

 

 

Op de hoogte

Ontvang het laatste nieuws via onze nieuwsbrief