nieuws

75 jaar geleden: Het drama van Meensel-Kiezegem

Meensel-Kiezegem, een klein dorp in het heuvelachtige Hageland, staat vooral bekend om twee dingen. Het is het geboortedorp van Eddy Merckx en – minder aangenaam – tijdens de Tweede Wereldoorlog speelde er zich een waar drama af, enkele maanden voor de Bevrijding. Het drama van Meensel-Kiezegem ’44 vertelt het volledige verhaal.

Meensel-Kiezegem is het geboortedorp van wielerlegende Eddy Merckx, die 10 maanden na het drama in 1944 ter wereld kwam. ‘Thuis werd over de oorlog bijna nooit meer gesproken, omdat de ervaring te pijnlijk is geweest voor mijn ouders’, zegt Eddy Merckx. Eddy’s vader Jules zat tijdens de razzia ondergedoken en zijn moeder Jenny was koerier voor het verzet.

In de namiddag van zondag 30 juli 1944 werd door onbekenden op het grondgebied van Meensel-Kiezegem een dodelijke aanslag gepleegd op Gaston Merckx. Merckx was een 24-jarige dorpeling, zoon van een pro-Duitse familie en lid van de Zwarte Brigade (een nazigezinde militie van het VNV). De gevolgen lieten niet op zich wachten.

Op 1 en 11 augustus 1944 hielden de Vlaamse SS’ers Robert Verbelen en Tony Van Dijck twee razzia’s. Het dorp werd omsingeld. Mannen, vrouwen en kinderen werden uit hun huizen gehaald. Dertien van hen, onder wie de zestienjarige tweeling Frans en Jozef Craeninckx, werden op de spooktrein naar Neuengamme gezet – waar de trein gelukkig nooit aankwam.

Het resultaat van deze terreuracties was verpletterend. Vier mannen werden ter plaatse vermoord. Enkele gearresteerden konden op de valreep uit de treinwagon bevrijd worden, maar van de 95 gijzelaars in totaal zijn er slechts 28 levend uit Duitsland teruggekeerd. 63 dorpelingen hebben de kampen niet overleefd…

Het drama van Meensel-Kiezegem ’44 is het verhaal van een uit de hand gelopen dramatisch conflict tussen verzetsmensen en collaborateurs vlak voor de historische bevrijding. Het verhaal van een Vlaams dorpje, dat door de gebeurtenissen in ’44 in twee werd gescheurd. Wonden die na al die tijd nog niet helemaal geheeld zijn…

Ter herdenking opent 75 jaar na de feiten een nieuw museum. Samen met Museum44 vertelt Het drama van Meensel-Kiezegem ’44 het volledige verhaal.

 

Overzicht

Stefaan Van Laere / Frans & Jozef Craeninckx

Het drama van Meensel-Kiezegem ’44

Heruitgave van Een klein dorp, een zware tol.

Meensel-Kiezegem, een landelijk dorpje in het Brabantse Hageland. Bij het begin van de Tweede Wereldoorlog viel het dorpsleven even stil, maar na een tijd ging het gewone leven min of meer door... tot die noodlottige zondag. Op zondag 30 juli 1944 werd Gaston Merckx, zoon van de Duitsgezinde familie Merckx, vermoord. Een eerste vergeldingsactie volgde op 1 augustus, maar het ergste moest nog komen. Op vrijdag 11 augustus sloten 350 manschappen Meensel-Kiezegem hermetisch af. Er vielen 4 doden, 91 dorpelingen werden weggevoerd, van wie de meesten nooit meer terugkwamen. Dertien van hen, onder wie de zestienjarige tweeling Frans en Jozef Craeninckx, zaten in de ‘spooktrein’ met bestemming Neuengamme - de trein die daar gelukkig nooit aankwam.

Dit boek is het verhaal van een uit de hand gelopen dramatisch conflict tussen verzetsmensen en collaborateurs vlak voor de historische bevrijding, het is het verhaal van een dorpsgemeenschap waarin het drama tot op de dag van vandaag voortleeft.

Meensel-Kiezegem is ook het geboortedorp van wielerlegende Eddy Merckx, die 10 maanden na dit drama ter wereld kwam. De vermoorde ‘zwarte’, Gaston Merckx, was een achterneef, maar Eddy’s vader Jules zat tijdens de razzia ondergedoken en zijn moeder Jenny was koerier voor het verzet. ‘Thuis werd over de oorlog bijna nooit meer gesproken, omdat de ervaring te pijnlijk is geweest voor mijn ouders’, zegt Eddy Merckx.

Lees méér.

 

Op de hoogte

Ontvang het laatste nieuws via onze nieuwsbrief