nieuws

Marijke Libert over ‘Ben ik een goede moeder?’ in Zeno: ‘Vanaf het eerste gesprek zag ik hoe de ontroering regeerde’

Voor haar nieuwe boek, Ben ik een goede moeder? interviewde Marijke Libert 100 moeders. Op het einde van elk gesprek werd hen dezelfde vraag gesteld: vind je jezelf een goede moeder? Niemand zei nee. Meer nog, de Vlaamse moeder geeft zichzelf gemiddeld bijna een 8 op 10.

In een uitgebreid interview in De Morgen praat Marijke Libert over Ben ik een goede moeder?.

Over de rode draad in het boek

Finaal kwam er, met een lichte bijsturing naar het einde toe, een kleurrijk palet Vlaamse moeders tevoorschijn. Een staalkaart met types moeders, van alle leeftijden, uit alle sociale klassen. Van twintigers tot negentigers. ‘Gewone’ moeders maar ook pleeg- en adoptiemoeders, holebi- en onthaalmoeders, plus- en solomoeders. Rationele, perfectionistische en hypersensitieve moeders. Moeders uit citéhuisjes, moeders met villa met zwembad, moeders in de psychiatrie, zelfs een – tijdelijk – dakloze moeder. Overbezorgde en losbandiger moeders. Hyperverantwoordelijke, gelovige moeders en moeders die ooit in een commune leefden. Verwachtingsvolle en directieve moeders. Leeuwinnen, angstige, stoere en zacht fluisterende moeders. Vrouwen die een eerste keer baarden toen ze achttien waren, of een eerste keer op hun 47ste. Moeders met onverwachte zwangerschappen, moeders met een rigide familieplanning. Moeders die drie maanden lang ‘probeerden’ en ‘prijs’, moeders die tien jaar probeerden en ‘niet prijs’. Moeders die miskramen kregen, moeders die voor een abortus kozen. Eén vrouw werd binnen één etmaal weduwe en moeder. Er waren moeders die precies telden tot ze het getal bereikten (“ik wil tien kinderen”) waarvan ze als jong meisje al droomden, en moeders die maar wat deden (“ik zie wel”) tot de baardrang stopte. Maar hoe divers ook, letterlijk al die moeders spraken die ene magische zin uit:

“Ik heb mijn best gedaan.”

Over hét thema, combinatie werk-kind

“We voelen ons gevangen in onze vele rollen, we zijn niet perfect. Rondom ons zien we steeds meer scheidingen, burn-outs, kinderen met gedragsproblemen. We vinden dit niet normaal. Moederschap is niet iets wat je er zomaar bij neemt. In mijn vriendenkring zitten veel hooggeschoolde, ambitieuze vrouwen die willen participeren, helpen bouwen aan een samenleving, aan een beleid, aan verandering, maar onze job eist zo veel van ons dat we uitgeblust geraken. We willen onze kinderen meer in het centrum. Het gezin is niet ‘de rest’. Ik heb het gevoel dat de maatschappij ons wijsmaakt dat het moet lukken, dat we alle bordjes tegelijk draaiend kunnen houden. Het lukt niet.”

Over een definitie van moederschap

Ben ik een goede moeder? De vraag stellen is ze beantwoorden. Honderd Vlaamse moeders deden het. Ze zeiden ‘ja’. Waren de slechte moeders mij ontglipt, vond ik hen niet op mijn weg of bestaan ze niet? En wat was nu de definitie van goed of slecht moederschap of van moederschap tout court? De moeders zochten ijverig mee naar verklaringen. Ook Patience, die op haar twintigste uit Nigeria naar België kwam en hier als alleenstaande mama vijf kinderen opvoedt, met de wonderlijke namen Devine, Godspraise, Marvelous, Blessed en Treasure. Patience bezorgde me kippenvel met haar omschrijving van moederschap:

“Over moederschap bestaat een groot misverstand: het gaat niet alleen over kinderen ‘hebben’ of geboorte geven, het gaat om de passie om voor kinderen te zorgen. Je kunt moeder zijn zonder een biologisch kroost. Je kunt adopteren en moeder zijn. Pleegkinderen hebben en moeder zijn. Omgekeerd heb je vrouwen die geboorte geven en geen moeder zijn, omdat ze die passie missen. Zij worden dan ‘slechte’ moeders genoemd, maar dat klopt niet. Ze zijn gewoon geen moeder. Ze verwaarlozen hun kinderen, niet letterlijk, maar emotioneel. Of ze geven hun kinderen door aan moeders die wel voor hen kunnen zorgen. Moederschap gaat over de connectie met jouw kind. Ik heb met elk kind een band. Dat maakt me moeder. Vanuit die band kan ik voor hen zorgen. Als ze ziek zijn, ben ik er; als ze blij zijn, ben ik er ook. Ook al heb je persoonlijke noden, je moet ze even opzijzetten, voor je tot jouw eigen behoefte komt.
(neemt het koekje, dat naast haar kop koffie ligt) “Als je alleen dit koekje als eten hebt, dan geef je dat aan jouw kind. Daarna denk je meteen: waar vind ik voedsel voor morgen? Dat is moederschap. Als je zelf dat koekje opeet, ben je geen goede moeder.”

De Morgen publiceert ook 4 verhalen van moeders uit het boek.

Monica is 53 jaar, universiteitsmedewerker, Wilrijk, mama van Geert (26), Liana (24), Evy (22) en Robin (14)

“Helaas, sommige zaken kun je niet voorzien. Ik heb kanker. Mijn verhaal loopt binnenkort ten einde. Heel vreemd dat het net mij moet overkomen, de daadkrachtige moeder die alles graag inricht. Het begon met longkanker, terwijl ik nooit had gerookt. Later bij een onderzoek vond men een tumor in de nieren. Een stuk van mijn nier werd verwijderd, ik recupereerde en ging weer werken. Zes maanden later was de nierkanker uitgezaaid tot in mijn beenderen. Nu krijg ik een medicament dat mijn leven ‘verlengt’.”

“Toen ik de diagnose longkanker kreeg, heb ik mijn kinderen meteen op de hoogte gebracht. Een week later moest de longspecialist extra stoelen in haar kantoor zetten. Met zijn zessen aanhoorden we de diagnose. Toen de nierkanker werd vastgesteld en nog later het verdict ‘terminaal’ viel, heb ik het thuis gewoon verteld. Uiteraard was de schok groot. Ikzelf voelde vooral frustratie. Alles waar ik controle over had, verpulverde. Mijn lichaam was eindig. Ik bevond me in een mij toegemeten tijd. Nu zelfs in extra time. Het supermedicament dat de tumoren onder controle houdt, werkt normaal gezien acht maanden. Ik neem het al zestien maan­den en bevind me dus aan de happy side van de statistieken. Toch moet ik redelijk blijven. Het zwaard van Damocles hangt boven mij.”

 

Het volledige verhaal van Monica lees  je hier.

Claire, 37 jaar, zaakvoerder transportbedrijf, Oostakker, mama van Emile en Jerome (11) en Carole (8), plusmama van Bas (11) en Fede (10)

“Een samengesteld gezin is niet eenvoudig. Mijn vriend bracht zijn pakketje mee, ik het mijne. In ons pakketje stak wat ons het dierbaarste was. Uren, dagen praatten we met elkaar over ons kroost. We beschreven onze kinderen, hun karakters, schoonheid, eigenschappen. We toetsten bij elkaar af hoe we over opvoeding dachten. Mijn vriend meende dat het wel zou loslopen, als we de kinderen maar het gevoel gaven dat ze onze grootste schatten waren en bleven.

“We zijn nu twee jaar verder, ik heb een heel goed contact met de kinderen van mijn vriend, maar toch voel ik een tekort, omdat ik hun hele verhaal niet ken. Als moeder ben ik er onvoorwaardelijk voor mijn drie kinderen, én ben ik liefdevol voor de twee kinderen van mijn vriend. Mijn biologische moeder­gevoel is misschien iets sterker, maar ik wil geen onderscheid maken. Ik zie ons nest als één geheel. We zijn met zeven, ook al missen we puzzelstukken door een niet gedeeld verleden en verblijven de kinderen soms elders.

“Maar hoe graag je dat hele nest ook ziet, je leeft samen met kinderen die ook kind zijn van een derde. Met de persoon die je als jouw levens­partner verkiest, deel je geen biologisch kroost. Ouders willen samen eitjes uitbroeden en net dat gaan we dus niet doen. Het was even moeilijk toen we dat beslisten, maar het voelt goed nu, omdat onze basis de liefde is. Liefde voor elkaar én liefde voor de kinderen.”

Het volledige verhaal van Claire lees je hier.

Hendrina, Hendrina is 43 jaar en rechter, Kluisbergen, Mama van Clovis (15), Tristan (11) en Arthur (8)

“Niemand waarschuwt je hoe drastisch alles verandert als je kinderen krijgt. Je wordt met beide voeten op de grond gezet. Ik wil het niet negatief stellen, maar het heeft iets van een vijandige overname (lacht). Kinderen nemen vanaf hun geboorte jouw leven over. Fase na fase groei je met hen mee, verrukt over elke nieuwe ontwikkeling, maar soms hink je achterop. De dag dat jouw kind je niet meer écht nodig heeft, moet je opnieuw een switch maken en bijbenen. Ik heb met Clovis een heel goede band. We knuffelen nog en we proberen te praten over gevoelens, maar sinds kort heeft hij zijn eigen streep getrokken. Wij zijn er voor hem, maar hij wil ook zijn eigen ding doen.”

Het volledige verhaal van Hendrina lees je hier.

Ans, 36 jaar, melkveehoudster, Diksmuide, Mama van Ferieke (15), Zieta (10), Tiede (8), Lobke en Fran (2,5)

“Weet je wat ik ooit heel vreemd vond? Dat mensen me tijdens mijn zwangerschap vroegen: ‘En weet je al wat het zal zijn, een jongen of een meisje?’ Alsof het iets uitmaakt voor jouw moederschap waar de natuur voor koos. Voor mij was het belangrijkste dat ze gezond waren. In de medische wereld kunnen ze nu zo veel voorspellen. Als mama kun je daarin meegaan of, zoals wij, laten komen wat komt. Mijn man en ik staan nogal met de voetjes op de grond, net omdat we leven van en met de natuur. Daarom schatten wij de natuurlijke evoluties, in onszelf en in onze kinderen, heel hoog in.”

Het volledige verhaal van Ans lees je hier.

Op de hoogte

Ontvang het laatste nieuws via onze nieuwsbrief